Blog o ogrzewaniu i wentylacji

Mówiąc o alternatywnych źródłach energii cieplnej najczęściej mamy na myśli te z nich, które nie wpływają negatywnie na środowisko naturalne w takim stopniu, jak te tradycyjne. Przyjazność dla środowiska polega tu albo na mniejszej emisji szkodliwych substancji, albo wykorzystywaniu takich źródeł, które są odnawialne.
Jednym z rodzajów takiego ogrzewania jest ogrzewanie słoneczne, które dzieli się na aktywne i pasywne. Te rozróżnienie zależne jest od tego, czy energia słoneczna jest jedynym, źródłem czy potrzebne jest jakieś dodatkowe. Przykładowo kolektory słoneczne zaliczane są do pasywnego ogrzewania. Ten sposób pozyskiwania energii posiada zarówno swoje wady jak i zalety. Zaczynając od wad należy zdać sobie sprawę z bardzo dużej zależności od pogody oraz wysoki koszt samej inwestycji. Plusem jednak jest tu niski koszt jednostki energii, ekologia, łatwy montaż.

Kolejna alternatywa to wykorzystanie pompy ciepła. Jej działanie polega na wymuszeniu obiegu cieplnej energii ze źródła ziemnego, wprost do budynku, który ma być ogrzewany. Dzięki temu urządzeniu, energia cieplna powstała w wyniku podgrzania przez energię słoneczną magazynowana jest pod powierzchnią gruntu. Należy wiedzieć jednak, że samo działanie pompy możliwe jest dzięki działaniu energii elektrycznej.

Trzecim, alternatywnym sposobem pozyskiwania energii jest spalanie biomasy. Taki materiał grzewczy stanowi na przykład drewno, słoma, a także biogaz czy gaz drzewny, który pozyskuje się z biomasy. Największym plusem jest tu o wiele niższa cena biomasy, w porównaniu z innymi paliwami.

Centralne ogrzewanie to system, w którym ciepło wytwarzane jest w jednym miejscu (najczęściej oddzielnym pomieszczeniu), po czym rozprowadzane przez instalację grzewczą do poszczególnych pomieszczeń i tam „uwalniane”. Pod ogólnym terminem kryje się sporo metod tak produkcji, jak i dystrybucji ciepła, o bardzo zróżnicowanych właściwościach i kosztach eksploatacji.

Najpowszechniejszymi i najbardziej znanymi elementami wytwarzającymi ciepło są kotły c.o.. W powszechnej świadomości obecne są głównie jako wielkie, toporne i wymagające skomplikowanej oraz pracochłonnej obsługi urządzenia – i jest to jeden z najbardziej błędnych stereotypów związanych z ogrzewaniem.

Kotły c.o. dzielą się na te używające paliwa płynnego (n.p. olej opałowy), gazowe (propan-butan, gaz ziemny) oraz na paliwo stałe. Szczególnie różnorodne są te ostatnie – wykorzystują one zarówno „tradycyjny” węgiel i koks, miał węglowy, drewno i substancje pochodne (pellety, trociny i wióry etc.) jak i szereg rozmaitych biopaliw – między innymi ekogroszek czy (kontrowersyjny) owies opałowy. Nowoczesne kotły zajmują stosunkowo niewiele miejsca (te o niższej mocy nie potrzebują nawet osobnego pomieszczenia – przy czym dotyczy to raczej kotłów gazowych), a ich obsługa stała się dużo prostsza (specjalne dozowniki umożliwiają dwu- trzydniową pracę bez konieczności uzupełniania opału. Wciąż cechują się przy tym wysoką wydajnością oraz (za wyjątkiem tych zaopatrywanych z sieci gazowej) zabezpieczenie przed awariami sieci i związanym z tym brakiem surowca.

Ciekawą alternatywą jest ogrzewanie kominkiem – przy zastosowaniu płaszcza wodnego i odpowiedniej izolacji domu pojedynczy kominek może zapewnić ciepło dla całego budynku. Nie do przecenienia jest również atmosfera tworzona przez płomienie – i niski koszt całkowity takiej metody ogrzewania.

Nowoczesną i ekologiczną, chociaż bardzo drogą w zakupie i montażu formą ogrzewania centralnego jest pompa ciepła – dzięki wykorzystaniu naturalnych różnic temperatury między gruntem a powietrzem cechuje je bardzo wysoka wydajność (dzięki czemu koszty eksploatacji są bardzo niskie), dodatkowo z łatwością można „odwrócić” tryb pracy i wykorzystać instalację do chłodzenia.

Oprócz samej jednostki centralnej potrzebujemy systemu transportu ciepła – stosowane są trzy odmiany: ciecz (na ogół woda, w wypadku miejsc narażonych na niskie temperatury stosuje się specjalne płyny), para wodna oraz powietrze – tak w obiegu zamkniętym jak otwartym (ogrzewanie nadmuchowe). Tradycyjne instalacje z obiegiem grawitacyjnym w zasadzie nie są już stosowane, w zasadzie zawsze stosuje się już obieg wymuszony – a więc pompy lub (dla instalacji z obiegiem powietrza) dmuchawy czy wentylatory.

Końcową sprawą jest wybór odpowiednich grzejników – ale to już materiał na przyszłość.

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej starają się, aby budowa domu energooszczędnego stała się dla inwestora nie złem koniecznym, ale korzyścią, jaką niosą ze sobą oszczędności w kosztach ogrzewania. Dofinansowanie domu energooszczędnego staje się możliwe. Można już np. finansować kotły na paliwa odnawialne kredytem preferencyjnym o oprocentowaniu 2%. Stale przy tym powiększa się zakres taniejących produktów oraz usług ekologicznych oraz energooszczędnych.

Alternatywne rozwiązania ogrzewania domu, również i kotły na paliwa odnawialne można sfinansować kredytem preferencyjnym Banku Ochrony Środowiska. Paliwa odnawialne to przypomnijmy drewno opałowe i jego odpady w postaci naturalnej, inaczej zwanej biomasą, czyli kora, wióry, trociny lub przetworzone np. brykiety, pellety. Biomasą może być również wiklina, słoma oraz wierzba.

Największe źródła energii to gaz i węgiel. Ale jest też biomasa, stanowiąca trzecie co do wielkości naturalne źródło energii.
Jest to materia organiczna ulegająca biodegradacji, która służy pozyskiwaniu energii. Są to resztki z produkcji rolnej, leśnictwa, odpady przemysłowe oraz komunalne.
Biomasa występuję w różnych stanach skupienia:
- jako gaz (biogaz) – powstający przy oczyszczalniach ścieków i na składowiskach odpadów organicznych.
- jako postać ciekła – alkohole produkowane z roślin o wysokiej zawartości cukru oraz biodiesel powstający z roślin oleistych. W celu uzyskania biopaliwa specjalnie produkuje się wierzbę wiciową, rdest i trzcinę pospolitą.
Oprócz wiadomych względów ekonomicznych biomasa ma jeszcze jedną niezmiernie ważną zaletę: to paliwo nieszkodliwe dla środowiska. Ogrzewanie biomasą przy stale rosnącej cenie paliw jest coraz bardziej ekonomiczne. Ponadto produkcja biomasy pozwala zagospodarować nieużytki i spożytkować odpady.