Blog o ogrzewaniu i wentylacji

Rzadko kiedy zastanawiamy się nad historią i pochodzeniem systemów ogrzewania – nie zdając sobie sprawy z tego, że było ono jednym z kluczowych dla rozwoju naszego gatunku i cywilizacji czynników. To właśnie ciepło – obok odstraszania dzikich zwierząt i przygotowywania żywności – było głównym zyskiem płynącym z opanowania i „oswojenia” ognia przez ludzi – wydarzenia, które miało miejsce pomiędzy 750 a 450 tysiącami lat temu. Od tego czasu ogień towarzyszył ludziom na każdym kroku – w jaskiniach, namiotach i szałasach, na otwartym terenie – by w okolicach 8 tysiąclecia p.n.e. pojawić się w pierwszym znanym miasteczku – Catal Huyk. Otwarty ogień, jak również pierwsze, prymitywne jeszcze piece ogrzewały domy, warsztaty i świątynie – za odprowadzanie dymu odpowiadały proste otwory w dachu lub ścianach.

Rozkwit techniki wpłynął również na metody wytwarzania ciepła – już w II stuleciu p.n.e. w Grecji i Rzymie stosowano centralne ogrzewanie: tak zwany hypocaust (ciepło spod spodu), czyli pierwszy znany system ogrzewania podłogowego.  Ogrzewano tak zarówno domy bogatych obywateli, jak i publiczne łaźnie – w naszym rejonie ruiny takiej łaźni możemy podziwiać w Trewirze. Podobny system rozwinięto w Korei – przy czym niektórzy sugerują, że stosowano go już ponad tysiąc lat p.n.e..

Ogrzewanie podłogowe przetrwało upadek Rzymu – niektóre z barbarzyńskich ludów najeźdźczych doceniły komfort, jaki zapewniało, a ponowny rozkwit zapewnili mu Arabowie.  W Europie ponowny rozwój centralnego ogrzewania obserwujemy w XII i XIII wieku, dzięki działaniom Cystersów oraz zakonów rycerskich (m.in. Krzyżaków – instalację taką odkryto na zamku w Malborku).

Na początku XVIII wieku rozpoczęto użytkowanie instalacji wodnych: w Pałacu Letnim w Sankt-Petersburgu (1710-1714) zainstalowano centralny zbiornik oraz system porcelanowych, bogato zdobionych rur rozprowadzających ogrzaną ciecz. Podobne konstrukcje zaczęły powstawać w Szwecji (1716) i Wielkiej Brytanii. Większą popularność zdobyły jednak kominki – przy czym, z uwagi na duże straty ciepła towarzyszące ich pracy, na ogół musiano ustawiać po jednym w każdym z pomieszczeń.

W połowie XVIII stulecia pojawiły się piece kaflowe, rozwijane i udoskonalane zwłaszcza w Niemczech. Początkowo spalały głównie drewno, chociaż coraz częściej stosowano węgiel – zwłaszcza na terenach miejskich.

Dalszy rozwój ogrzewania nastąpił w XIX wieku – wynaleziono piec gazowy (1855), ogrzewanie słoneczne (1877) i grzejnik elektryczny (1892). Wraz z rozwojem sieci gazociągowej i w związku z niską ceną błękitnego surowca przewagę zdobyło ogrzewanie gazowe – i do dziś pozostaje jedną z głównych form.

Dzisiaj powszechnie stosuje się zarówno tradycyjne, centralne ogrzewanie (paliwa stałe, płynne i gaz ziemny), jak i ogrzewanie elektryczne. Coraz popularniejsze stają się metody ekologiczne – a więc wszelkiego rodzaju biomasa, ogrzewanie słoneczne i pompy ciepła.

Centralne ogrzewanie to system, w którym ciepło wytwarzane jest w jednym miejscu (najczęściej oddzielnym pomieszczeniu), po czym rozprowadzane przez instalację grzewczą do poszczególnych pomieszczeń i tam „uwalniane”. Pod ogólnym terminem kryje się sporo metod tak produkcji, jak i dystrybucji ciepła, o bardzo zróżnicowanych właściwościach i kosztach eksploatacji.

Najpowszechniejszymi i najbardziej znanymi elementami wytwarzającymi ciepło są kotły c.o.. W powszechnej świadomości obecne są głównie jako wielkie, toporne i wymagające skomplikowanej oraz pracochłonnej obsługi urządzenia – i jest to jeden z najbardziej błędnych stereotypów związanych z ogrzewaniem.

Kotły c.o. dzielą się na te używające paliwa płynnego (n.p. olej opałowy), gazowe (propan-butan, gaz ziemny) oraz na paliwo stałe. Szczególnie różnorodne są te ostatnie – wykorzystują one zarówno „tradycyjny” węgiel i koks, miał węglowy, drewno i substancje pochodne (pellety, trociny i wióry etc.) jak i szereg rozmaitych biopaliw – między innymi ekogroszek czy (kontrowersyjny) owies opałowy. Nowoczesne kotły zajmują stosunkowo niewiele miejsca (te o niższej mocy nie potrzebują nawet osobnego pomieszczenia – przy czym dotyczy to raczej kotłów gazowych), a ich obsługa stała się dużo prostsza (specjalne dozowniki umożliwiają dwu- trzydniową pracę bez konieczności uzupełniania opału. Wciąż cechują się przy tym wysoką wydajnością oraz (za wyjątkiem tych zaopatrywanych z sieci gazowej) zabezpieczenie przed awariami sieci i związanym z tym brakiem surowca.

Ciekawą alternatywą jest ogrzewanie kominkiem – przy zastosowaniu płaszcza wodnego i odpowiedniej izolacji domu pojedynczy kominek może zapewnić ciepło dla całego budynku. Nie do przecenienia jest również atmosfera tworzona przez płomienie – i niski koszt całkowity takiej metody ogrzewania.

Nowoczesną i ekologiczną, chociaż bardzo drogą w zakupie i montażu formą ogrzewania centralnego jest pompa ciepła – dzięki wykorzystaniu naturalnych różnic temperatury między gruntem a powietrzem cechuje je bardzo wysoka wydajność (dzięki czemu koszty eksploatacji są bardzo niskie), dodatkowo z łatwością można „odwrócić” tryb pracy i wykorzystać instalację do chłodzenia.

Oprócz samej jednostki centralnej potrzebujemy systemu transportu ciepła – stosowane są trzy odmiany: ciecz (na ogół woda, w wypadku miejsc narażonych na niskie temperatury stosuje się specjalne płyny), para wodna oraz powietrze – tak w obiegu zamkniętym jak otwartym (ogrzewanie nadmuchowe). Tradycyjne instalacje z obiegiem grawitacyjnym w zasadzie nie są już stosowane, w zasadzie zawsze stosuje się już obieg wymuszony – a więc pompy lub (dla instalacji z obiegiem powietrza) dmuchawy czy wentylatory.

Końcową sprawą jest wybór odpowiednich grzejników – ale to już materiał na przyszłość.

Oczywiście pierwsza myśl jaka pojawia się w odpowiedzi na pytania dotyczące finansów rodziny to oszczędności w ogrzewaniu, a co za tym idzie zmniejszenie temperatury. A tymczasem pierwszym prawidłowym krokiem powinno być dopasowanie temperatury pomieszczenia do naszego cyklu dnia. Właściwa temperatura pokojowa powinna wynosić nie wiele więcej niż 20 st. C
Innym dobrym sposobem jest wymiana „zwykłego” kotła na kocioł kondensacyjny, którym dziś jest najnowocześniejszy kocioł gazowy. Krajowa Agencja Poszanowania Energii ogłosiła, że kotły kondensacyjne są o 15% wydajniejsze niż kotły konwencjonalne. Nie pozwalają one uciec parze wodnej, oziębiają spaliny i kondensują je w swoim wnętrzu.
Jako energooszczędne uznaje się również pompy ciepła, które ogrzewają i zaopatrują budynki w ciepłą wodę. Cechują je niskie koszty eksploatacji.
Kolektory słoneczne również pozwolą obniżyć koszty podgrzewania ciepłej wody użytkowej. Jest to najczęściej stosowane urządzenie do pozyskiwania energii elektrycznej.

Posiadając swój własny dom trzeba pomyśleć o tym jakie ogrzewanie w nim będzie. Do tego trzeba dopasować odpowiedni kocioł grzewczy. Dziś znalazłem w internecie oszczędny kocioł grzewczy  De Dietrich City Compact. Jest to kocioł gazowy, który ze względu na małe rozmiary może być zainstalowany w łazience albo w kuchni pomiędzy szafkami. Posiada on zintegrowany system podgrzewania wody, dzięki czemu doprowadza ciepło do grzejników i ciepłą wodę użytkową.

Ma on tylko 60 cm szerokości i można go montować w mieszkaniach, które nie posiadają przewodów kominowych. Możliwe jest to dzięki zastosowaniu w tym kotle układów przewodów powietrzno-spalinowych z wyjściem przez ścianę lub przez dach. Posiada wmontowany podgrzewacz wody o pojemności 55litrów, co jest wystarczające dla potrzeb przeciętnej rodziny. Posiada specjalną regulację Easymatic, która pozwala na ustawienie odpowiedniej temperatury ogrzewania. Kocioł jest ponadto wyposażony w tzw. palnik modulujący, który płynnie dopasowuje moc kotła w zależności od zapotrzebowania budynku. Dzięki takim rozwiązaniom kocioł gazowy De Dietrich City Compact pozwala na spore oszczędności paliwa i wydatki związane z ogrzewaniem domu i wody użytkowej.

Dziś przedstawię Wam niewątpliwe zalety ogrzewania, którego źródłem jest kocioł gazowy.
Od wielu lat stosowany do ogrzewania domów i mieszkań piec gazowy jest dziś o wiele sprawniejszy i bardziej funkcjonalny niż jeszcze jakiś czas temu. Piec gazowy spalając gaz ziemny ogrzewa wodę,
która rozprowadzana jest centralnym ogrzewaniem. Ten rodzaj ogrzewania jego użytkownicy bardzo sobie chwalą z uwagi na brak zanieczyszczeń spalinami oraz zachowanie czystości w kotłowni. Można go także zautomatyzować obniżając tym samym koszty ogrzewania.
Warunkiem posiadania pieca gazowego jest jednak bądź to posiadanie przyłącza gazowego, bądź też zewnętrznego zbiornika na gaz płynny.
Wyróżniamy piece tradycyjne i kondensacyjne. Tradycyjne mogą mieć otwartą lub zamkniętą komorę spalania, co oznacza różnice w sposobie pobierania powietrza do spalania oraz odprowadzania spalin gazowych. Piece z otwartą komorą pobierają powietrze z pomieszczenia, w którym się znajdują (pomieszczenie musi mieć nie mniej niż 8 m sześciennych). Piece z zamkniętą komorą spalania pobierają powietrze z zewnątrz budynku za pomocą specjalnej rury.
Piece kondensacyjne używają do ogrzewania również ciepło pochodzące ze spalin gazowych.
Inny podział kotłów gazowych to jednofunkcyjne i dwufunkcyjne. Jednofunkcyjne – są tylko źródłem ciepła, zaś dwufunkcyjne – dają ciepło i grzeją wodę.
W najbliższym czasie postaram się przybliżyć Wam godnych uwagi producentów kotłów gazowych.